W skrócie: pełnomocnictwo upoważnia inną osobę (pełnomocnika) do działania w imieniu mocodawcy. Formę aktu notarialnego musi mieć wtedy, gdy wymaga jej sama czynność, np. sprzedaż lub zakup nieruchomości (art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego). Pełnomocnictwo można odwołać w każdym czasie, chyba że mocodawca zrzekł się tego z przyczyn uzasadnionych treścią łączącego strony stosunku prawnego (art. 101 § 1).
Rodzaje pełnomocnictw
- Pełnomocnictwo ogólne - obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu (art. 98 Kodeksu cywilnego). Musi być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności (art. 99 § 2).
- Pełnomocnictwo rodzajowe - do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj (art. 98).
- Pełnomocnictwo szczególne - do poszczególnej, konkretnie wskazanej czynności, gdy ustawa tego wymaga (art. 98).
Kiedy potrzebne jest pełnomocnictwo notarialne?
O formie pełnomocnictwa decyduje forma czynności, do której jest udzielane. Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do jej dokonania powinno być udzielone w tej samej formie (art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego). Przykłady:
- sprzedaż, zakup lub darowizna nieruchomości - umowa wymaga formy aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego), więc pełnomocnictwo także,
- umowa majątkowa małżeńska - forma aktu notarialnego (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego),
- przyjęcie lub odrzucenie spadku przez pełnomocnika - pełnomocnictwo powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 Kodeksu cywilnego). Taki podpis poświadcza notariusz.
Akt notarialny czy poświadczenie podpisu?
Notariusz może sporządzić pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego albo poświadczyć podpis mocodawcy na pełnomocnictwie przygotowanym na piśmie. Wybór zależy od tego, jakiej formy wymaga czynność, do której pełnomocnictwo jest potrzebne. Maksymalne stawki taksy notarialnej wynoszą:
- pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego do jednej czynności - 30 zł netto, do więcej niż jednej czynności - 100 zł netto (§ 8 pkt 8 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej),
- poświadczenie podpisu na pełnomocnictwie - 20 zł netto (§ 13 pkt 1 lit. b rozporządzenia).
Do taksy dolicza się podatek VAT, a przy akcie notarialnym także koszt wypisów.
Jak wygląda sporządzenie pełnomocnictwa u notariusza?
- Ustalenie terminu i przekazanie kancelarii informacji o czynności, do której pełnomocnictwo ma upoważniać.
- Dane pełnomocnika - pełnomocnictwo jest oświadczeniem mocodawcy, dlatego wystarczą dane pełnomocnika, jego obecność nie jest potrzebna.
- Odczytanie i podpisanie - notariusz odczytuje akt i upewnia się, że jest zgodny z wolą mocodawcy (art. 94 § 1 Prawa o notariacie).
- Wypisy - wypis ma moc prawną oryginału (art. 109 Prawa o notariacie) i to nim pełnomocnik posługuje się w urzędach i przy kolejnym akcie.
Najczęstsze pytania
Czy pełnomocnictwo można odwołać?
Tak, pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa (art. 101 § 1 Kodeksu cywilnego). Kodeks nie przewiduje dla odwołania szczególnej formy. O odwołaniu warto zawiadomić pełnomocnika i instytucje, w których pełnomocnictwo było używane.
Czy pełnomocnictwo wygasa po śmierci mocodawcy?
Tak, umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego (art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego).
Czy do sprzedaży mieszkania przez pełnomocnika potrzebny jest notariusz?
Tak. Umowa sprzedaży nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego, więc pełnomocnictwo do niej także musi mieć tę formę (art. 99 § 1 i art. 158 Kodeksu cywilnego).
Czy pełnomocnik musi przyjść do kancelarii?
Nie. Pełnomocnictwo podpisuje mocodawca. Kancelaria potrzebuje danych pełnomocnika.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny: art. 98, art. 99, art. 101, art. 158, art. 1018 § 3
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy: art. 47 § 1
- Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie: art. 94 § 1, art. 109
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej: § 8 pkt 8, § 13 pkt 1 lit. b
Zobacz też: Sprzedaż mieszkania, Opłaty notarialne.
Kancelaria Notarialna, ul. Podzamcze 1/1, 77-100 Bytów. Termin ustala się telefonicznie: 59 822 71 44 lub 606 929 738, poniedziałek-piątek 9:00-16:00, inne terminy po uzgodnieniu. Kontakt i dojazd. Zobacz też: Akt notarialny - kiedy jest wymagany.
