Intercyza - czym jest i kiedy warto ją zawrzeć?

W skrócie: intercyza, czyli umowa majątkowa małżeńska, zmienia ustawową wspólność majątkową małżonków. Można nią wspólność rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową, także z wyrównaniem dorobków. Umowę zawiera się w formie aktu notarialnego, przed ślubem albo w trakcie małżeństwa (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Czym jest intercyza?

Po ślubie małżonków obejmuje z mocy ustawy wspólność majątkowa. Umowa majątkowa małżeńska pozwala ten ustrój zmienić. Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Umowa może poprzedzać zawarcie małżeństwa (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Rodzaje umów majątkowych małżeńskich

• Rozszerzenie wspólności majątkowej - do majątku wspólnego wchodzą składniki, które normalnie byłyby majątkiem osobistym. Nie można jednak rozszerzyć wspólności m.in. na przedmioty, które przypadną małżonkowi z dziedziczenia, zapisu lub darowizny (art. 49 § 1).
• Ograniczenie wspólności majątkowej - określone składniki majątku pozostają poza majątkiem wspólnym.
• Rozdzielność majątkowa - każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i nabyty później (art. 51), i samodzielnie nim zarządza (art. 51¹).
• Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków - w trakcie trwania umowy majątki są odrębne. Dorobkiem jest wzrost wartości majątku każdego z małżonków po zawarciu umowy (art. 51³ § 1). Po ustaniu rozdzielności małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania dorobków (art. 51⁴ § 1). W razie śmierci jednego z małżonków wyrównanie następuje między jego spadkobiercami a małżonkiem pozostałym przy życiu (art. 51⁵ § 1).

Skutek wobec osób trzecich

Wobec innych osób, np. wierzycieli, małżonek może powoływać się na umowę majątkową wtedy, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome (art. 47¹).

Najczęstsze pytania

Czy intercyzę można podpisać po ślubie?

Tak. Umowę majątkową można zawrzeć w trakcie małżeństwa, a także przed jego zawarciem (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Czy intercyzę można zmienić lub rozwiązać?

Tak, umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. Jeżeli zostanie rozwiązana w czasie trwania małżeństwa, między małżonkami powstaje wspólność ustawowa, chyba że postanowią inaczej (art. 47 § 2).

Czy intercyza chroni przed długami współmałżonka?

Wobec wierzycieli małżonek może powołać się na umowę majątkową, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były im wiadome (art. 47¹). Dlatego o zawartej umowie warto informować kontrahentów i instytucje, z którymi małżonkowie zawierają umowy.

Czy intercyza zmienia zasady dziedziczenia?

Nie. Umowa majątkowa reguluje majątek małżonków, a o tym, kto dziedziczy, decyduje ustawa albo testament (art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego). Kto chce inaczej uregulować dziedziczenie, sporządza testament.

Ile kosztuje intercyza?

Maksymalna stawka taksy notarialnej za akt notarialny obejmujący umowę majątkową małżeńską wynosi 400 zł netto (§ 8 pkt 2 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej). Do tego dolicza się podatek VAT i koszt wypisów.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy: art. 47, art. 47¹, art. 49 § 1, art. 51, art. 51¹, art. 51³-51⁵
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny: art. 926 § 1
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej: § 8 pkt 2

Zobacz też: Opłaty notarialne.

Kancelaria Notarialna, ul. Podzamcze 1/1, 77-100 Bytów. Termin ustala się telefonicznie: 59 822 71 44 lub 606 929 738, poniedziałek-piątek 9:00-16:00, inne terminy po uzgodnieniu. Dokumenty potrzebne do umowy majątkowej: Czynności notarialne.